User Tools

Site Tools


homelab:standaarden:netwerk:ip-plan

This is an old revision of the document!


IP-plan

  • Wat: de indeling van het homelab-netwerk in segmenten: VLAN-ID, subnet, DHCP en vaste adressen.
  • Doel: één plek voor de IP- en VLAN-indeling, zodat andere pagina's ernaar kunnen verwijzen in plaats van de gegevens te herhalen.

Regel

  • Elk segment heeft een eigen /24-subnet 192.168.<n>.0/24 met de router als gateway op .1.
  • De DHCP-pool loopt van .100 tot en met .249. Vaste adressen liggen daarbuiten en worden als DHCP-reservering in de router vastgelegd.
  • Segmenten heten zoals de interfaces in de router en zijn tevens de thematags: lan, iot, guest, servers.
  • De DNS-instellingen staan op dns-dhcp.
  • De Docker-netwerken op de NAS liggen in het privébereik 172.16.0.0/12, los van deze segmenten; zie Docker-netwerken (NAS) hieronder.

Segmenten

Segment (tag) VLAN-ID Subnet Router-interface Firewallzone Leasetijd
lan (beheer en vertrouwde apparaten) 99 192.168.1.0/24 lan (br-lan.99) lan 12 uur
iot 3 192.168.3.0/24 IoT (br-iot) IoT 12 uur
guest 4 192.168.4.0/24 guest (br-guest) guest 12 uur
servers (ingericht, nog geen containers; zie onder) 5 192.168.5.0/24 servers (br-servers) servers 12 uur

Het VLAN-ID van lan is 99, niet 1: het subnet heet 192.168.1.x, het VLAN-ID is 99. Reden: VLAN 1 is het standaard-VLAN van netwerkapparatuur, waar een nieuw of niet-ingesteld apparaat vanzelf terechtkomt. Beheer staat daarom op een eigen ID, zodat een nieuw apparaat niet per ongeluk in het beheernetwerk belandt. Het internet komt binnen via Odido op VLAN 300 (eth1.300) met DHCP.

Poorten van de router

Poort VLAN's
lan1 99 (untagged)
lan2 trunk: 99, 3 en 4 (tagged)
lan3 iot (3, untagged, in br-iot)
lan4 iot (3, untagged) en servers (5, tagged), in br-lan

Zie ook Network: Router Zyxel EX5601-T0

Vaste adressen

DHCP-reserveringen in de router:

Naam Segment Adres
Router lan 192.168.1.1
max (NAS, Synology DS423+) lan 192.168.1.10
max-iot (NAS, tweede aansluiting) iot 192.168.3.9
homeassistant iot 192.168.3.10
intergas-gateway iot 192.168.3.12
Epson-XP8700 iot 192.168.3.20
HP-LaserJet-420dne iot 192.168.3.21

De router heeft op elk ander segment het adres .1. De NAS heeft naast zijn adres in lan een tweede aansluiting in iot (zonder gateway), voor de Home Assistant-VM en zodat IoT-apparaten Pi-hole rechtstreeks bereiken, zie dns-dhcp.

VPN-segmenten

Interface Subnet Poort Firewallzone
wireguard_vlan1 192.168.11.0/24 UDP 51821 lan
wireguard_vlan3 192.168.13.0/24 UDP 51823 IoT

Zie WireGuard voor wie waar naartoe verbindt.

Docker-netwerken (NAS)

Containers op de NAS zitten in eigen Docker-netwerken, los van de segmenten hierboven. Alle Docker-netwerken liggen in 172.16.0.0/12 (172.16 tot en met 172.31), het privébereik dat niet met de segmenten in 192.168.x overlapt.

Bereik Gebruik
172.16.<stack-id>.0/24 Bewust vergeven: elke stack krijgt een vast subnet met het stack-ID uit Portainer als derde getal (stack 37 is 172.16.37.0/24), vastgelegd in de compose.
172.26.0.0/15 (netwerken van /24) Vangnet: een netwerk zonder vast subnet krijgt hieruit een /24 van Docker zelf (default-address-pools in dockerd.json).
172.17.0.0/16 Standaard-bridge docker0 (bip), ongewijzigd.
Overig in 172.17 tot en met 172.31 en 192.168.x.0/20 Oude automatische toewijzing van Docker, van netwerken van vóór het vangnet. Verdwijnt als een stack een vast subnet krijgt.

Reden: een vast subnet houdt het adres van een container in Pi-hole stabiel (26.014) en voorkomt dat Docker terugvalt op een 192.168.x-blok dat kan botsen met een segment hierboven. Het vangnet ligt bewust in een ander blok dan de vergeven adressen: een adres in 172.26 of 172.27 in de Query Log van Pi-hole laat meteen zien dat een stack nog geen vast subnet heeft. Alleen 172.16.0.0/12 is privé; 172.0 tot en met 172.15 en 172.32 en hoger zijn publieke adressen en zijn daarom geen optie.

Beheer: het vangnet staat in /var/packages/ContainerManager/etc/dockerd.json op de NAS. Een wijziging daar vraagt een herstart van Container Manager (alle containers gaan even plat, ook Pi-hole) en geldt alleen voor netwerken die daarna worden aangemaakt. De regel per stack staat in de standaard voor containers.

Toepassingsgebied

Alle segmenten op de OpenWrt-router en de Docker-netwerken op de NAS. Instellingen per device of service verwijzen hiernaar met de segmenttag.

Voorbeeld

Een nieuwe service in iot krijgt een DHCP-reservering buiten de pool (bijvoorbeeld 192.168.3.30) en de tag iot.

VLAN 5 (servers)

Ingericht; er staan nog geen containers in. De keuzes staan in 26.015. Uitzondering op de eindstaat-regel, zie de documentatie-afspraken.

Adressen:

Wat Adres
Router (gateway) 192.168.5.1
NAS, tussendeurtje (servers-shim) 192.168.5.2
Containers (vast, ipv4_address in de compose) 192.168.5.32 tot en met 192.168.5.99
DHCP-pool van de router (nu geen clients) 192.168.5.100 tot en met 192.168.5.249

Router: interface servers (192.168.5.1/24) op br-servers (poort br-lan.5). Zone, forwardings en regels staan op de routerpagina. Kort: containers naar internet en de laptop naar de containers; alles van of naar iot en guest blijft dicht.

NAS: Open vSwitch staat aan (Virtual Machine Manager), dus de interfaces heten ovs_eth0 en ovs_eth1. In Portainer staat een macvlan-netwerk servers (gemaakt uit de configuratie servers-config: parent ovs_eth1.5, subnet 192.168.5.0/24, gateway 192.168.5.1). Docker maakt ovs_eth1.5 zelf aan. De NAS zelf krijgt zijn adres in VLAN 5 via servers-shim, een macvlan-interface met 192.168.5.2/24, aangemaakt door de Task Scheduler-taak servers-vlan-shim bij het opstarten. In DSM is geen VLAN-interface ingesteld en VLAN inschakelen (802.1Q) bij LAN 2 blijft uit.

DSM-firewall: voor 192.168.5.0/24 staan bovenaan DNS (poort 53, TCP en UDP) op toestaan en daarna alles op weigeren; zie de NAS.

Waarom een apart segment: een eigen VLAN geeft één plek voor firewallregels. Diensten die van buiten bereikbaar zijn (via de reverse proxy) staan dan niet meer in hetzelfde segment als beheer en de laptop. Het VLAN zelf beveiligt niets: de winst zit in de firewallregels tussen de segmenten.

Overwegingen bij het verhuizen van een container:

  • VLAN 3 blijft untagged op lan4. De NAS (LAN 2) en de Home Assistant-VM sturen zonder VLAN-label. Een poort kan maar één VLAN untagged dragen, dus VLAN 5 gaat tagged.
  • lan1 is geen trunk. lan1 (NAS LAN 1, lan) draagt alleen VLAN 99 untagged, zodat de beheertoegang tot de NAS nooit afhangt van VLAN-instellingen.
  • Containers met host- of bridge-netwerk gebruiken het servers-VLAN niet vanzelf. Een container krijgt het netwerk servers erbij en een vast adres, zie de standaard voor containers.
  • DSM, SMB en Pi-hole blijven in lan. Containers in het servers-VLAN bereiken Pi-hole via 192.168.5.2.
  • Portainer heeft beheerrechten over de Docker-host: niet bereikbaar maken vanuit iot, guest of servers.
  • Home Assistant blijft in iot. Ontdekking via mDNS werkt niet vanzelf over VLAN-grenzen.
  • Reverse proxy: de backend wordt het adres van de container (192.168.5.x). Dat loopt via servers-shim en niet via de router.
  • Een container die door iot-apparaten of Home Assistant wordt aangeroepen, heeft extra firewallregels nodig: vooraf controleren.
  • VPN: de VPN naar lan (de laptop) bereikt ook VLAN 5. De VPN naar iot niet.
  • Beheer en vertrouwde apparaten (laptop) staan samen in lan. Scheiden loopt via firewallregels die alleen bepaalde machines bij router, access point en NAS laten.

Relaties

homelab/standaarden/netwerk/ip-plan.1792674401.txt.gz · Last modified: by 127.0.0.1