User Tools

Site Tools


homelab:standaarden:netwerk:ip-plan

This is an old revision of the document!


IP-plan

  • Wat: de indeling van het homelab-netwerk in segmenten: VLAN-ID, subnet, DHCP en vaste adressen.
  • Doel: één plek voor de IP- en VLAN-indeling, zodat andere pagina's ernaar kunnen verwijzen in plaats van de gegevens te herhalen.

Regel

  • Elk segment heeft een eigen /24-subnet 192.168.<n>.0/24 met de router als gateway op .1.
  • De DHCP-pool loopt van .100 tot en met .249. Vaste adressen liggen daarbuiten en worden als DHCP-reservering in de router vastgelegd.
  • Segmenten heten zoals de interfaces in de router en zijn tevens de thematags: lan, iot, guest, servers.
  • De DNS-instellingen staan op dns-dhcp.

Segmenten

Segment (tag) VLAN-ID Subnet Router-interface Firewallzone Leasetijd
lan (beheer en vertrouwde apparaten) 99 192.168.1.0/24 lan (br-lan.99) lan 12 uur
iot 3 192.168.3.0/24 IoT (br-iot) IoT 12 uur
guest 4 192.168.4.0/24 guest (br-guest) guest 12 uur
servers (gepland, zie onder) 5 192.168.5.0/24 servers (br-servers) servers 12 uur

Het VLAN-ID van lan is 99, niet 1: het subnet heet 192.168.1.x, het VLAN-ID is 99. Reden: VLAN 1 is het standaard-VLAN van netwerkapparatuur, waar een nieuw of niet-ingesteld apparaat vanzelf terechtkomt. Beheer staat daarom op een eigen ID, zodat een nieuw apparaat niet per ongeluk in het beheernetwerk belandt. Het internet komt binnen via Odido op VLAN 300 (eth1.300) met DHCP.

Poorten van de router

Poort VLAN's
lan1 99 (untagged)
lan2 trunk: 99, 3 en 4 (tagged)
lan3 iot (3, untagged, in br-iot)
lan4 iot (3, untagged) en servers (5, tagged), in br-lan

Vaste adressen

DHCP-reserveringen in de router:

Naam Segment Adres
Router lan 192.168.1.1
max (NAS, Synology DS423+) lan 192.168.1.10
max-iot (NAS, tweede aansluiting) iot 192.168.3.9
homeassistant iot 192.168.3.10
intergas-gateway iot 192.168.3.12
Epson-XP8700 iot 192.168.3.20
HP-LaserJet-420dne iot 192.168.3.21

De router heeft op elk ander segment het adres .1. De NAS heeft naast zijn adres in lan een tweede aansluiting in iot (zonder gateway), voor de Home Assistant-VM en zodat IoT-apparaten Pi-hole rechtstreeks bereiken, zie dns-dhcp.

VPN-segmenten

Interface Subnet Poort Firewallzone
wireguard_vlan1 192.168.11.0/24 UDP 51821 lan
wireguard_vlan3 192.168.13.0/24 UDP 51823 IoT

Zie WireGuard voor wie waar naartoe verbindt.

Toepassingsgebied

Alle segmenten op de OpenWrt-router. Instellingen per device of service verwijzen hiernaar met de segmenttag.

Voorbeeld

Een nieuwe service in iot krijgt een DHCP-reservering buiten de pool (bijvoorbeeld 192.168.3.30) en de tag iot.

Gepland: VLAN 5 (servers)

Uitzondering op de eindstaat-regel, zie de documentatie-afspraken. Alles hieronder is niet ingericht en niet besloten.

Wat er in de router staat: interface servers (192.168.5.1/24), de bridge br-servers met als enige poort br-lan.5 (VLAN 5 op br-lan, tagged op lan4), een DHCP-pool en een firewallzone servers (input en forward op REJECT, nog zonder regels). De NAS-kant (een VLAN-interface in DSM) is niet ingericht.

Het idee: een apart segment voor zelfgehoste diensten, naast beheer (lan), IoT en gasten. VLAN 5 komt via de tweede aansluiting tussen router en NAS (lan4), die VLAN 3 untagged en VLAN 5 tagged draagt. De NAS-kant moet dat ook ontvangen en scheiden. Een tagged VLAN op de poort maakt de NAS nog geen lid van het segment.

Waarom een apart segment: een eigen VLAN geeft één plek voor firewallregels, waarmee je bepaalt wie bij de diensten mag en waar die diensten zelf naartoe mogen. Diensten die van buiten bereikbaar zijn (via de reverse proxy) staan dan niet meer in hetzelfde segment als beheer en de laptop, en iot en guest bereiken alleen de poorten die ze nodig hebben. Het VLAN zelf beveiligt niets: de winst zit in de firewallregels tussen de segmenten.

Overwegingen voor wie dit oppakt:

  • VLAN 3 blijft untagged op lan4. De NAS (LAN 2) en de Home Assistant-VM sturen zonder VLAN-label, en in DSM staat VLAN inschakelen (802.1Q) bij LAN 2 uit. Een poort kan maar één VLAN untagged dragen: VLAN 5 is nieuw en gaat daarom tagged, via een VLAN-interface met ID 5 bovenop LAN 2 in DSM. Zo blijven DSM-beheer, SMB, Home Assistant, DNS en de reverse proxy ongewijzigd als er iets misgaat met VLAN 5.
  • lan1 is geen trunk. lan1 (NAS LAN 1, lan) draagt alleen VLAN 99 untagged, zodat de beheertoegang tot de NAS nooit afhangt van VLAN-instellingen.
  • VLAN-ID en subnet zijn los van elkaar. 192.168.5.0/24 is een logische keuze, geen eerder vastgelegd besluit.
  • Containers verhuizen niet vanzelf: een VLAN voor servers werkt niet voor containers met host- of bridge-netwerk. Bepaal welke containers een eigen adres in VLAN 5 krijgen.
  • DSM, SMB en Pi-hole blijven in lan (Pi-hole is bereikbaar op 192.168.1.10). Controleer of DNS vanuit VLAN 5 is toegestaan.
  • Portainer heeft beheerrechten over de Docker-host: niet onbeperkt bereikbaar vanuit iot of guest maken.
  • Home Assistant blijft in iot. Ontdekking via mDNS werkt niet vanzelf over VLAN-grenzen (eventueel een mDNS-reflector, die geen firewallregel vervangt).
  • Reverse proxy: een backend in VLAN 5 vraagt om aangepaste toegestane bron- en doeladressen.
  • Firewall (uitgangspunt): beheer vanuit lan naar de beheerde diensten, vanuit iot alleen wat nodig is, guest geen toegang tot interne segmenten, vanuit het internet alleen expliciet gepubliceerde diensten.
  • VPN: bepaal of VPN-clients ook VLAN 5 mogen bereiken, of alleen via beheer vanuit lan.
  • Beheer en vertrouwde apparaten (laptop) staan nu samen in lan. Dat is bij één beheerder logisch. Scheiden loopt via firewallregels die alleen bepaalde machines bij router, access point en NAS laten. Zodra de diensten naar VLAN 5 verhuizen, blijft in lan vooral beheer over. Scheiden wordt vooral zinvol als er apparaten van anderen in lan zitten of als de NAS-data kritiek is.
  • Volgorde bij het inrichten: eerst de NAS-kant, dan de firewallregels van de zone servers, scheiding testen, één dienst tegelijk verplaatsen, tenslotte Home Assistant en VPN testen en deze pagina bijwerken.

Bron van de overwegingen: een eerdere uitwerking (20 oktober 2026), niet gecontroleerd tegen een ingerichte situatie.

Relaties

homelab/standaarden/netwerk/ip-plan.1792597600.txt.gz · Last modified: by 127.0.0.1